PËRSE FRIKËSOHEN EUROPIANËT NGA SHQIPËRIA?

GAZETA SHQIPTARE

Faqja 20 - OPINION
Gusht 3, 2005

Opinionet e Europianëve ende shfaqin një ndjenjë mosbesimi ndaj Shqipërisë dhe hyrjes së saj në Bashkimin Europian. Kjo u duk qartë në rezultatet e Eurobarometrit, sistemit zyrtar të anketimit nga Komisioni Europian. Anketa e fundit botuar në muajin Korrik, analizon shumë anë të jetës së Europianëve midis të cilave edhe nivelin e aprovimit për zgjerimin e BE-së në të ardhmen e afërt. Të anketuarit nga të gjitha vendet e Bashkimit Europian ishin në përgjithësi pro zgjerimit por jo ndaj të gjitha vendeve aspiruese. Dhe si për ironi, Shqipëria dhe Turqia ishin në fund të listës. Nëse afërsisht 50% e të anketuarve ishin pro pranimit të Bullgarisë dhe Rumanisë, po e njëjta përqindje ishte kundër anëtarësimit të Shqipërisë apo Turqisë në BE. Edhe Ukraina, Maqedonia, Bosnia dhe Serbia & Mali i Zi ishin para Shqipërisë. Përse vallë frikësohen Europianët nga Shqipëria?

Siç mund të shihet edhe nga tabela e Eurobarometrit 63, ndjenja positive ndaj zgjerimit të mëtejshëm të BE-së është më e lartë në dhjetëshen e sapoanëtarësuar në BE. Sidoqoftë, Shqipëria përsëri mbetet në fund. Si mund të shpjegohet kjo papërfillshmëri dhe si ka mundësi që edhe Serbia e cila mbahet si përgjegjësja kryesore e disa luftërave Ballkanike në vitet ’90 të perceptohet më pozitivisht se sa Shqipëria nga Europianët?

EuroBarometri 63 – 2005

Për secilin nga vendet e mëposhtme, a jeni në favor apo kundër anëtarësimit të tij në BE?		BE 15	Vendet e Reja 10
		Në Favor	Në Favor
Zvicër		76%	87%
Norvegji		77%	85%
Islandë		69%	76%
Kroaci		48%	72%
Bullgari		46%	70%
Rumani		43%	58%
Ukraine		41%	66%
IRY Maqedoni		40%	57%
Bosnia & Herzegovina		39%	56%
Serbi & Mali i Zi		38%	54%
Shqipëri		33%	47%
Turqi		32%	48%

Përgjigjen mund t’a gjejmë tek imazhi i keq, ose më qartë “imazhi i gabuar” i Shqipërisë në Europë, kjo për tre arsye që janë shumë të korrigjueshme: krimi i organizuar mafjoz, feja dhe mungesa e lobingut.

Së pari, që prej hapjes së kufijve në 1991, grupet mafjoze shqiptare kanë krijuar një reputacion negativ mes analistëve dhe qytetarëve Europianë për brutalitetin dhe efikasitetin me të cilin veprojnë. Aktivitetet e tyre si prostitucioni, tregëtia e drogës apo qarkullimi ilegal i emigrantëve, pasqyrohen në mënyrë të vazhdueshme nëpër mediat perëndimore, gjë kjo që për rrjedhojë krijon një imazh të keq të shqiptarëve. Duhet vërejtur që shumica e emigrantëve shqiptarë janë njerëz familjarë, punëtorë dhe qytetarë që respektojnë ligjet e vendit ku rezidojnë. Por një përqindje shumë e vogël e tyre që merren me aktivitete ilegale marrin më tepër mbulesë mediatike dhe i ulin popullaritetin shumicës dërrmuese që punon me ndershmëri për të mbajtur familjet e tyre. Ky perceptim i shqiptarëve si mafjozë dhe baronë të krimit të organizuar duhet patjetër të luftohet nga diaspora në vendet përkatëse. Një shembull i mire ka qenë këto vite organizimi i diasporës shqiptare në SHBA ku egzistojnë shumë shoqata kulturore të cilat promovojnë vlerat kulturore dhe marëdhëniet mes komunitetit shqiptar dhe shtetit ku ky komunitet punon dhe jeton. P.sh, Këshilli Kombëtar Shqiptaro-Amerikan me qendër në Washington DC, promovon interesat shqiptare pranë kongresin amerikan dhe grupeve të tjera politike që ushtrojnë influencë ndaj politikës së jashtme të SHBA-së. Në mënyrë të ngjashme, shumë është arritur edhe nëpërmjet mediave shqiptare (gazeta, radio e TV) dhe restoranteve e dyqaneve të tjera që janë hapur në qytete të ndryshme amerikane. Të gjitha këto iniciativa janë instrumente të fuqishme që ndikojnë shumë në përmirësimin e imazhit të Shqipërisë apo Kosovës jashtë kufijve të tyre. E njëjta gjë duhet të bëhet më me shumë forcë nga diaspora shqiptare në Europë. Europianët për momentin po shohin vetëm majën e zezë të ajzbergut shqiptar. Duhet bërë e pamundura që ata të shohin shumicën e bardhë të tij.

Së dyti, perceptimi i Shqipërisë si një vend mysliman, e largon atë nga Europa. Kjo mund të çudisë shumë shqiptarë që e konsiderojnë vendin e tyre si një vend tolerant ku feja nuk ka ndonjë vend aq të rëndësishëm në shoqërinë e përditshme. Por nga bisedat e mia me analistë të ndryshëm Europianë, jam habitur nga rëndësia që i jepet këtij imazhi të vendit tone kur flitet për zgjerim të mëtejshëm. Nuk duhet harruar që gjatë viteve ’90, Shqipëria u anëtarësua tek Organizata e Vendeve Islamike, gjë që automatikisht futi Shqipërinë në të njëjtën kategori të vendeve Arabe që janë vendosur nën shënjestrën e shërbimeve sekrete Amerikane dhe Europiane për shkak të numrit të lartë të terroristëve islamikë që prodhojnë këto vende. E pra, Shqipëria megjithëse ka një nga shoqëritë më tolerante për sa i përket fesë apo ekstremizmit Islamik, fatkeqësisht ende perceptohet si një vend mysliman si Turqia, kultura e së cilës nuk do t’a lejojë atë të integrohet lehtësisht në Europën e bashkuar. Në këtë pikë, qeveria e ardhshme shqiptare mban çelësin e integrimit. Gjatë regjistrimit të ardhshëm të popullsisë të trumpetuar me aq forcë nga Berisha, kryeministri i ardhshëm shqiptar, duhet bërë patjetër edhe regjistrimi i përkatësisë fetare të Shqiptarëve duke marrë nën konsideratë edhe ateizmin si kategori të vlefshme. Për rrjedhojë, edhe tekstet shkollore dhe enciklopeditë botërore duhen rinovuar në mënyrë që përqindjet e përkatësive fetare në Shqipëri të reflektojnë realitetin në vend. Biles, duhet shkuar një hap më tej. Shqipëria ka mundësi të jape një shembull të mire në Europë si vendi me një nga rrymat Myslimane më të moderuara në botë dhe si një vend ku toleranca fetare bashkëjeton lehtë me laicitetin e shtetit. Në këtë periudhë historike kur Europa po mundohet të identifikojë rrymat e moderuara islamike në territorin e saj për t’i bërë ballë terrorizmit, Shqipëria është në pozitë shumë të fortë për t’u ofruar vendeve Europiane shembullin e një shoqërie multi-fetare dhe të një shteti laik që ka ditur t’a mënjanojë ekstremizmin fetar për vite me radhë.

Arsyeja e tretë dhe e fundit, lidhet shumë fortë me dy pikat e para. Ajo ka të bëjë me mungesën e lobingut të fortë në korridoret e politikës europiane për mbrojtjen e interesave shqiptare në BE. Gjithcka që është arritur në dobi të interesave mbarë-shqiptare në Ballkan, është rrjedhojë e pro-amerikanizmit dhe e ndihmës që na vjen përtej Atlantikut. Sidoqoftë, nëse Shqipëria dëshiron t’u bashkangjitet strukturave Europiane duke i hapur kështu derën biznesit shqiptar ndaj tregut të lire, ajo duhet të bëjë shumë më tepër për organizimin e një lobi efikas në vendet europiane. Kjo kërkon nidhmë konkrete nga shteti, veprim efikas nga ana e organizatave të shoqërisë civile, dhe një mobilizim të diasporës shqiptare në vendet përkatëse. Gjatë viteve të fundit, diaspora u la në harresë duke mos iu krijuar as e drejta themeltare e të votuarit në vendet e rezidencës. Sot, shteti shqiptar duhet të krijojë lidhje dhe bashkëpunim të fortë me diasporën që i siguron një pjesë të majme të buxhetit të tij nëpërmjet prurjeve valutore në vend. Nuk duhet lënë lobingu shqiptar vetëm në duart e qeveritarëve që shihen me skepticizëm nga strukturat politike perëndimore. Këtë punë mund t’a bëjnë shumë më mirë organizata jo-qeveritare (OJQ) si “MJAFT” në bashkëpunim me organizatat e diasporas. Sidoqoftë, shteti në këtë ekuacion politiko-shoqëror duhet të luajë rolin e mbështetësit kryesor për mbarëvajtjen e një procesi frutdhënës. Diaspora jo vetëm që ka një arsenal intelektual të çmuar por është potenciali i vetëm i Shqipërisë që mund të përmirësojë imazhin e saj në kontinentin plakë, që po na vështron shtrembër dhe me papërfillshmëri. Hartimi i një strategjie kombëtare për përmirësimin e imazhit të shqiptarëve në Europë, është një domosdoshmëri për integrimin e Shqipërisë në Europë dhe për përmirësimin e standarteve të jetesës së shqiptarëve. Mosveprimi i qeverisë Berisha, të cilës po i rëndojnë supet nga premtimet e shumta që i dha popullit, do të kishte pasoja fatale për jetëgjatësinë e saj. Kjo, do të nxinte edhe më tepër ajzbergun shqiptar, duke zbehur më tej aspiratat për një integrim të afërt. Le të shpresojmë që qeveria e re të ketë veshë të na dëgjojë më qartë dhe sy të na shohë ku jemi! Alooooooooooo ?!

SHKELQIMI DHE RËNIA E KUSHTETUTËS EVROPIANE

Pasojat e JO-së Evropiane për Shqipërinë

Lion dhe Londër

GAZETA SHQIPTARE

Nga vende themeluese në vende shkatërruese. Këta janë Franca dhe Hollanda që i kanë dhënë një goditje të rëndë ratifikimit të Kushtetutës Evropiane e cila nuk mund të hyjë në fuqi pa aprovimin e të 25 vendeve anëtare të Bashkimit Evropian. Problemi nuk qëndron tek refuzimi por tek arsyet përse qytetarët e këtyre dy vendeve themeluese të KE-së hodhën poshtë traktatin që do të thjeshtësonte funksionimin e Bashkimit Evropian. Kushtetuta e propozuar fillimisht nga Presidenti Zhak Shirak dhe më pas hartuar nën drejtimin e Valeri Zhiskard D’Estang, një tjetër ish president Francez, ka për qëllim që t’a bëjë Evropën më efikase, dinamike dhe demokratike. Pikat kyçe të këtij projekti perfshijnë heqjen e vetove të vendeve anëtare, shpejtimin e marrjes së vendimeve, krijimin e postit të presidentit dhe ministrit të jashtëm për Këshillin Evropian, zgjerimin e influencës Evropiane në botë, shkurtimin e burokracisë në proceset e Komisionit Evropian dhe rritjen e fuqisë së Parlamentit Evropian. Por Franca është bërë guri kryesor që kontribuoi në shkelqimin dhe rënien e Kushtetutës Evropiane. Të gjitha këto pika që u propozuan nga Franca u hodhën poshtë po nga Franca që në këtë mënyrë ka krijuar një situatë shumë të vështirë për të ardhmen e Bashkimit Evropian. Por kush janë njerëzit që i thane ‘JO’ Kushtetutës Evropiane dhe çfarë i shtyn ata drejt ketij qëndrimi? Çfarë domethënie ka ky qëndrim për marëdhëniet e Shqipërisë me BE?

Duke udhëtuar në Francë gjatë fundjavës së kaluar vura re se grupet politike që moblilizuan mbi 15 milionë votues t’a refuzonin kushtetutën varionin nga Partia Komuniste (e majta ekstreme) tek Fronti Nacional (e djathta ekstreme), nga Trockistët nëpër universitete deri tek më shumë se gjysma e Partisë Socialiste që drejton opozitën. Pra arsyet e Francezëve nuk i përkasin vetëm një spektri të caktuar politik por një ndjenje të përgjithshme kombëtare. Shumica e Francezëve janë mërzitur me qeverisjen e elitës politike që përbëhet nga njerëz si Zhak Shirak apo ‘shkolla e vjetër’ siç quhen ndryshe. Këta politikanë, sipas shumë votuesve, flasin me fjalë të mëdha dhe duken shumë larg elektoratit që po vuan një papunësi prej mbi 10% dhe një rënie të vazhdueshme të fuqisë së blerjes. Përvec kësaj, prapë sipas shumicës së qytetarëve Francezë, zgjerimi i Evropës në lindje dhe perspektiva e futjes së Turqisë apo vendeve Ballkanike e kanë kthyer Bashkimin Evropian në një ambient të rrezikshëm ku forca e lirë e punës nga lindja po ul pagat dhe po ju ‘vjedh’ vendet e punës. Pra nga bashkim mbrojtës është kthyer në bashkim kërcënues. Siç e thoshte edhe Gazeta Wyborcza, e përditshmja e parë Polake këtë javë me shumë ironi, ‘shkak për JO-në Franceze është bërë hidrauliku polak’. Në të vërtetë, deri tani, Franca ka patur një traditë të fortë të një shteti tepër social ku qytetarët përfitojnë nga një sistem shëndetësie falas, 6 javë pushime në vit, 35 orë pune në javë dhe një asistencë marramendase papunësie. Të gjitha këto benefite sigurohen nga një taksim shumë i lartë ndaj popullsisë. Për shkak të rënies së pozitës së Francës në tregun botëror, ky sistem kaq bujar social nuk mund të vazhdojë të mbijetojë më. Sidoqoftë, shumë e qytetarëve kanë frikë se një Evropë ku tregu liberalizohet sipas modelit Anglo-Sakson do të rezultojë në shkaterrimin e sistemit social Francez. Një Evropë e zgjeruar do sjellë ‘të huajt’ që do vijnë si ‘milingona’ për të vjedhur punët dhe të drejtat e punëtorëve Francezë. Në të njëjtën mënyrë Hollandezëve u ka ardhur në majë të hundës me kontributin e tyre të lartë ndaj buxhetit të BE dhe me rënien e standarteve të jetesës që prej kalimit në monedhën e përbashkët Euro. Zgjerimi i BE në lindje si dhe ardhja e pakontrolluar e imigrantëve të huaj, sidomos atyre myslimanë, kanë shtyrë shumicën e votuesve t’a hedhin poshtë këtë kushtetutë duke i prerë kështu përfundimisht shpresat për një ri-negociatë të traktatit.

Ajo që Francezët dhe Hollandezët kanë si emërues të përbashkët gjatë referendumeve përkatëse është shqetësimi ndaj liberalizimit të tregut ndaj lindjes si dhe ksenofobia që elektoratet shfaqin ndaj vendeve të reja apo kandidatëve për anëtarësim të ardhshëm. Kjo ksenofobi prek drejtpërdrejt të ardhmen e Shqipërisë për anëtarësim në BE dhe rrezikon ndarjen e Evropës në kampe konkurruese. Nga njëra anë kemi Britaninë e Madhe që dëshiron një Evropë të tregut të lirë dhe të heqjes së barrierave ndaj tregëtisë. Për këtë arsye vendet e sapo-futura ne BE kanë të drejtë të punojnë në Angli dhe jo në Francë apo gjetkë. Britanikët mbështeten nga Spanja, Danimarka dhe të gjitha vendet e lindjes si Polonia, Çekia, Sllovenia, vendet Baltike etj. Kundër këtij modeli Anglo-Sakson qëndrojnë vende si Franca, Gjermania, Belgjika apo Italia që bllokojnë liberalizimin e plotë në emër të të drejtave sociale. Duhet theksuar këtu që këto vende kane papunësi shumë të lartë. P.sh, Gjermania dhe Franca po përjetojnë një papunësi prej 11%-12%, pra më tepër se dyfishin e Britanisë së Madhe që qëndron tek 4.8%. Kjo shpjegon edhe numrin më të madh të imigrantëve të huaj në Angli në krahasim me Francën apo Gjermaninë këto vitet e fundit. Këto kampe ishin më të dukshme edhe gjatë përplasjes së Francës dhe Gjermanisë me SHBA dhe Britaninë e Madhe para luftës së Irakut. Këtu kemi të bëjmë me Antanticistë si Britania e Madhe apo vendet e lindjes dhe në Anti-Antanticistë sic janë Franca, Gjermania apo edhe Greqia.

Prandaj edhe Shqiptarët duhet të mendohen mirë kur dëgjojnë këngët e politikanëve në Tiranë rreth integrimit Evropian. Drejt cilës Evropë duam të shkojmë ne, dhe a na mirëpret Evropa e qytetarëve të traumatizuar nga zgjerimi aktual i BE? Të gjitha arsyet e Francezëve dhe Hollandezëve që votuan ‘JO’ ndikojnë ashpër mbi të ardhmen e Shqipërisë në BE. Efikasiteti i BE, shkurtimi i burokracisë në Bruksel, liberalizimi i mëtejshëm i tregut të lirë dhe mbi të gjitha zgjerimi i ardhshëm, janë pika me interes vital për Shqipërinë. Këto do të siguronin një zë më të qartë të Shqipërisë në korridoret e BE dhe një lëvizje më të lire të prodhimeve shqiptare në tregun Evropian. Pavarësisht nga deklaratat boshe të zyrtarëve si Solana apo Salzman, realiteti mbetet i trishtë. Tashmë, çdo hyrje e re në BE do të kërkojë referendume të reja në vende kyçe si Franca dhe jo aprovime nga zyrtarë të Brukselit. Dhe kur Francezët shqetësohen për Polakët apo Çekët, nuk vihet në dyshim se si do të reagojnë ata ndaj Rumanisë, Bullgarisë apo vendeve të Ballkanit, përfshi këtu edhe Shqipërinë. Çfarë po ndodh sot në Evropë nuk do të ndikojë favorshëm ndaj liberalizimit të vizave për shqiptarët apo ndaj hapjes së hapsirës qiellore për kompanitë ajrore si RyanAir apo EasyJet që kërkojnë të ofrojnë fluturime me çmime të ulta drejt Shqipërisë. Çoroditja Evropiane e shkaktuar nga Franca dhe Hollanda kërkon një zgjim të Shqiptarëve për t’u ballafaquar me realitetin dhe jo me përrallat e Brukselit. Bashkimi Evropian, siç shprehej edhe revista e mirënjohur The Economist, është bërë si Festivali Evropian i Këngës, ku vendet themeluese e kanë humbur interesin ndërsa vendet e lindjes kanë marrë stafetën e fitimit të trofeve iluzioniste. Pra cinizmi perëndimor ballafaqohet me entuziazmin lindor. Ky është një moment historik ku çdo vend, ashtu sic bëri edhe Franca apo Hollanda duhet të ecë përpara nëpërmjet zhvillimeve të brendshme ekonomike dhe jo thjesht integrimit formal në disa struktura burokratike. Sot, shprehja e famshme e presidentit amerikan Bill Klinton “It’s the economy, stupid” (ekonomia është gjithçka, o i çmendur) mbetet më realiste se kurrë për të gjithë Evropën, si brenda ashtu edhe jashtë BTE, Bashkimit të Thyer Evropian . . .